TARTIŞMA VE TARTIŞMA YÖNTEMLERİ

TARTIŞMA YÖNTEMİ

Tartışma, bir konu üzerinde öğrencileri/grubu düşünmeye yöneltmek, iyi anlaşılmayan noktaları açıklamak amacıyla kullanılan yöntemdir. Bu yöntem daha çok bir konunun kavranması aşamasında karşılıklı olarak görüşler ortaya konurken, bir problemin çözüm yollarını ararken ve değerlendirme çalışmaları yaparken kullanılır.

Bu açıdan bakıldığında buluş yoluyla öğretim stratejisinin kullanımında ve kavrama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.

Tartışma, birbirine karşıt düşüncelerin karşılıklı biçimde savunulması olarak açıklanabilir. Tartışma yöntemi, bir konunun ele alınmasında, birbirinden farklı iki görüşün, iddialarını ‘nedenlerini,niçinlerini’ve ‘sonuçlarıyla’ ortaya konmasıdır . Burada asıl amaç, doruların tek boyutu olmadığını, birçok yönünün olduğunun görülebilmesidir. Gerçekler ya siyah ya da beyaz değildir. Gerçek bazen gri de olabilir. Olaylara çok yönlü bakabilme, eleştirebilme, eleştiriden yaralanabilme, yeni birleşim(sentez)y yapma, hoşgörülü olma, karşıt görüşün‘neden’ ve ‘niçinini’ çözümleme, küsmeme, kırılmama, katkılar için teşekkür edebilme becerisi kazandırmada yüksek düzeyli bir değeri vardır.

TARTIŞMANIN PLANLANMASI
* Tartışmanın konusu ve amaçlarını önceden belirleyiniz, buna göre gerekli planlamayı yapınız.
* Tartışmaya katılacak öğrencilerin tartışma konusu hakkındaki hazır bulunuşluk düzeyini önceden bilmelisiniz.
* Tartışma konusu ve amaçlarıyla uyumlu olacak bir tartışma süresi belirleyiniz.
* Tartışma ortamının tartışmaya uygunluk ve gerekli ise araç-gereç kullanımına vb. açılardan uygun olup olmadığını kontrol ediniz.
* Tartışmanın nitelikli olabilmesi için uyulması gerekli kuralları belirleyiniz.
* Tartışma sonucunun nasıl değerlendirileceğini belirleyiniz.

TARTIŞMA LİDERİNİN ROLÜ

Tartışmayı yöneten öğretmen ise, öğretmenin görev ve sorumluluklarının bir ölçüde güçleştiği söylenebilir. Çünkü bu yöntem, daha fazla zaman harcamayı gerektirir. Sınıfta gürültü oluşabilir, konu dağılabilir, bazı öğrenciler katılmak istemeyebilir, sınıf yönetimimi sorunları çıkabilir. Ancak öğrencinin etkili öğrenmesi için gerekli olacaksa, öğretmenin öğrenciye rehberlik etmesi gereklidir.

TARTIŞMAYA KATILANLRIN ROLÜ

* Açık ve anlaşılır bir dil ile konuşunuz.
* Tartışmaya katılmak ve konuşmak için önceden konu ile ilgili hazırlık yapınız.
* Konuşmadığınız zaman etkili dinlemeyi de bilmelisiniz. Bu konu başkalarının görüşlerine saygılı olmanın gereği olmasının yanında, öğrenme açısından da önemlidir.

DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

1. Öğretmen sınıfta tartışma ortamını hazırlarken tartışılacak konu yada sorunu önceden belirlemeli,
2. sınıfta topluca tartışma yapılacaksa, öğretmen soruyu sorup bunu tüm sınıfın tartışmasını istemeli,
3. yapılacaksa aynı konu sınıfta oluşturulacak küçük gruplar içerisinde tartışmalı,daha sonra topluca tartışmaya geçilmeli,
4. Bir konu bölümler halinde ayrı ayrı gruplarda tartışıldıktan sonra toplu tartışma çalışması, ders sona ermeden muhakkak yapılmalı,
5. Bir konu ile ilgili okunacak kaynak kitapların listesi önceden verilmişse o konu üzerindeki tartışma sınıfta daha sonra hep birlikte yapılmalı,
6. Tartışma yapılırken önemli hususlar tahtaya yazılmalı,
Bunlar:
a. Tartışmanın amacı nedir?
b. Tartışırken hangi sorulara yanıt aranacaktır?
c. Hangi tür tartışma tekniğine yer verilecektir?(Grupla,sınıfla,panel,sempozyum,büyük grup tartışması,küçük grup tartışması gibi)
d. Tartışma için ne kadar süre ayrılacak?
e. Tartışma sonunda ne yapılacaktır?(Sonuçları listeleme,özetleme,sonuç bildirgesi hazırlama gibi)

7. Tartışmaya dersin tümü ayrılmamalı,
8. Öğrencilerin düşünce ve görüşlerini rahatça söylemelerine olanak sağlanmalı,
9. Bütün öğrencilerin tartışmaya katılmaları sağlanmalı,
10. Tartışmanın düzenli ve etkili olabilmesi için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
a. Tartışmayı sınıf öğretmeni ;grup çalışmaları ise grup lideri tarafından yönlendirilmeli,
b. Grup lideri tarafından tartışmanın planlanması yapılmalı,
c. Tartışmadan çıkan sonuç kısaca özetlenmelidir.

FAYDALARI:
1. Demokratik bir yöntemdir.
2. Öğrenciler tartışarak öğrenirler.
3. Öğrencilerde konuşma, soru sorma, sorulan soruların hemen cevaplama gibi yetenekler geliştirir.
4. Grup içinde aidiyet duygusu geliştirir. Öğrenciler daha iyi ilişkiler kurar,birbirlerini daha yakın hissederler.
5. Öğrenciler kendi düşünce ve görüşlerin açıkça ortaya koyma imkanına kavuşur, diğerlerinin düşünce ve görüşlerini öğrenirler.
6. Diğer öğrencilerin kendi görüşleri üzerindeki eleştiri ve değerlendirmelerini öğrenirler.
7. Belli bir soruna tek başlarına getirebilecekleri çözümler den daha çok daha farklı çözümlerin olduğunu görürler.
8. Serbest akıcı bir tartışma ortamında olmak öğrencileri her zaman rahatlatır,iyi tutumlar geliştirmelerine neden olur.
9. Öğrenciler kendi, disipline etmeyi öğrenirler.
10. Bu yöntemde öğretmen öğrencilerini daha iyi tanıma imkanına kavuşur. Grup içinde öğrencilerin davranışlarını gözlemek, onların zihinsel, sosyal ve psikolojik gelişimleri hakkında fikir verir.

SINIRLILIKLARI:

1. Zaman gerektirir.
2. konuşmaları konu üzerinde tutmak oldukça zordur. Kolayca amacından sapabilir.
3. İyi disipline edilmiş bir sınıf gerektirir. Konuşmalar ilerledikçe sınıfta sessizliği sağlamak çoğu kez zorlaşır.
4. Bazı konuşmalar uzayabilir ve anlamsızlaşabilir.
5. oldukça zordur.
6. Bazı öğrenciler bu tür etkinliklere kesinlikle katılmak istemezler.
7. Yine bazı öğrenciler kolaylıkla kendilerini kontrol edemez duruma gelebilir. Bu yöntem örneğin, kolayca sinirlenen öğrenciler için uygun bir yöntem değildir.
8. Grup tartışmalarını sonuçlandırmak güç olabilir.
9. Toplantı başkanlığı özel bir hazırlık ve titiz bir uygulama gerektirir.
10. Çok kalabalık sınıflarda uygulanamaz.

EN İYİ KULLANIM İÇİN REHBER İLKELER

1. KONU SEÇİMİNE ÖZEN GÖSTERME

Sınıfın ilgisini çekecek ve tartışma gruplarında yer alacak öğrencilerin kolaylıkla hazırlanabileceği konunun seçilmesine dikkat edilmelidir. Saptanan konu hem grubun her bir üyesine hem de tüm sınıfa önceden duyurulmalıdır.

2. GRUP OLUŞTURMAYA ÖZEN GÖSTERME

Tartışma grupları mümkün olduğu kadar küçük tutulmalıdır. Daha öncede belirtildiği gibi bu yöntem kalabalık sınıflarda uygulamaya elverişli bir yöntem değildir. Ancak öğretmen isterse grupları alt gruplara ayırarak tüm öğrencilerin gruba katılımını sağlayabilir. Bu durumda alt gruplar kendi gruplarına materyal sağlama, kaynak kişi bulma, rapor hazırlama gibi konularda yardımcı olurlar. Yine kalabalık sınıflarda öğrencilerin bir kısmının, jürili grup tartışmalarında jüriye alınması , ya da dinleyici olarak yer alması ve kendilerine süre tanındığında grup üyelerine sorular yöneltmeleri bu yöntemi oldukça çekici hale getirmektedir.

Grup oluştururken öğretmenin dikkat etmesi gereken diğer bir husus, kişilik bozukluğu gösteren,baskıcı,sinirli ya da çok pasif öğrencilerin toplantı yönetmesine ya da grup liderliği yapmasına izin vermemesidir. Ancak bu yöntemin bu tür öğrenciler için de oldukça eğitici bir değeri vardır. Öğretmenin bu hususu göz önünde tutarak bu öğrencileri gruplara katmanın yollarını aramasını gerektirir.

3. İYİ BİR HAZIRLIK YAPILMASINI SAĞLAMA

Ön hazırlığın iyi yapmamış öğrencilerin katılacağı bir grup tartışması zamanın boşa harcanmasından başka bir işe yaramayacaktır. Bu nedenle öğrencilerin tartışmaya en iyi biçimde hazırlanabilmeleri için gerekli zaman ve imkanlar kendilerine tanınmalıdır.

Öğrencilerin hazırlanmasının yanında tartışmanın yapılacağı ortamında hazırlanması, grup tartışmasının özelliğine göre grup üyelerinin ve dinleyicilerin oturacağı yerlerin önceden düzenlenmesi gerekmektedir. Grup tartışması yönteminde en iyi oturma düzeni ‘U’ şeklindedir. Böylece yüz yüze iletişim sağlanmaktadır. Ayrıca sınıfın duvarlarının görsel materyallerle süslenmesi etkinliğe olan ilgiyi artıracaktır.

4. TARTIŞMA YÖNETİMİNE ÖZEN GÖSTERME

Grupla tartışma yönteminde toplantıya başkanlık yapmak, genellikle öğretmenin görevidir. Bazen bu görev hem konuyu hem de toplantı yönetimini iyi bilen bir başka kişiye verilebilir. Bazende öğretmen daha rahat ve samimi bir hava yaratmak için bu görevi üstlenmesini isteyebilir. Her iki durumda da öğretmen tartışmanın ‘GÖZLEMECİSİ’DİR Grup tartışması yönteminde en önemli görev toplantıyı yönetecek olan başkana düşmektedir. Bu görevi en iyi biçimde yürütebilmesi için toplantı başkanına şu önerilerde bulunulmaktadır:

* Toplantıya katılan öğrenciyi bir bir tanıtın.
* İlgiyi çekecek ve dikkatleri toplayacak bir başlangıç yapın.
* Toplantıyı nasıl yönetmek istediğinizi ve uyulması gereken kuralları önceden açıklayın.
* Serbest tartışma yapılabilecek bir atmosfer yaratmaya çalışın.
* Toplantıya katılanlarla,kişilerle değil,yalnız fikirlerle ve sorunlarla ilgilenmeleri gerektiğini hatırlatın.
* Her seferinde yalnızca bir öğrencinin konuşmasına izin verin.
* Gruptaki her öğrencinin katılmasını sağlamaya çalışın,konuşmak arzusunda olanlara sırası ile katılma imkanı tanıyın.
* Amacın grup halinde düşünmeyi güdülemek ve geliştirmek olduğunu unutmayın. hiçbir zaman toplantının kendilerini ilgilendiren konuları tartışan küçük gruplara bölünmesine izin vermeyin.
* Öğrencilerin birbirlerinin fikirlerin hoşgörü ve saygı göstermesi konusuna özen gösterin.
* Toplantı başkanı olarak kendi fikirlerinizle tartışmacılara baskı yapmayın.
* Tartışma ilerledikçe konuyu sık sık özetleyin.
* Tartışmanın konu dışına çıkmasına izin vermeyin. grubu konu içinde tutarken, nazik fakat azimli davranın. konu ile ilgisi olmayan hususları tartışmak isteyen bir öğrencinin tüm grubun vaktini alamsına izin vermeyin.
* Bazen gruptaki öğrencilerin akıllarının karışması yüzünden tartışma konu dışına çıkabilir. bu durumda konuyu ve sorunu bir kez daha tekrar edin.
* Zamanı en iyi şekilde kullanmaya özen gösterin ve zaman dolduğunda tartışmaları özetleyerek toplantıyı kapatın.


Bu tekniğin uygulanması için en az dört koşulun sınıf ortamında sağlanması gerekir. Bunlar :
1. Kazandırılacak istendik davranışlar en az kavrama düzeyinde olmalıdır.
2. Öğrenciler üzerinde tartışacakları konunun bilgi düzeyindeki hedef davranışlarını kazanmış olmalıdırlar. yani tartışılacak konu kavrama düzeyinde ise, onun bilgisine, yok eğer analiz düzeyinde ise, bilgi, kavrama, uygulama düzeyindeki önkoşul olan hedef davranışlara öğrenci sahip olmalıdır.
3. Sınıftaki öğrenci sayısı 12’ den fazla olmamalıdır.
4. Bir tiyatro oyunu, skeç, konferans, panel, bir film sunulmalı sonra tartışmaya geçirmelidir.
5. Grup22, grup44, grup66, gibi planlamalar yapılır. Bunun anlamı sınıf 6 şar kişilik gruplara bölünecek ve her grup kendi. aralarında 6 dakika düşük sesle tartışacak demektir

1. Öğretmen konuyu ya da problemi bütün sınıfa açar
2. Sorular sorar,görüşler alınır.
3. Kendi görüşlerini ekler
4. Bunları yorumlar ve değerlendirir.
5. Bu uygulamada tartışmanın yürütücüsü öğretmendir.
6. Küçük gruplardan farklı olarak küçük gruplara ayrılamayacak şekilde (7-9 kişi) olarak gruplandırılır.
7. Olgu , film ,hikaye sunularak tartışmaya geçilir.

KAYNAKÇA

Demirel,özcan “Planlamadan değerlendirmeye “öğretme sanatı” , pegem yayıncılık

Güleryüz ,. hasan “Eğitim programların dili ve yaratıcı öğrenme”

Küçükahmet ,Leyla “Öğretim ilke ve yöntemleri ”
Erginer ,ergin “Öğretimi planlama uygulama ve değerlendirme”

Gürol ,Mehmet “Öğretimde planlama ve öğretimde değerlendirme”

Hazırlayan: Hüseyin POLGA

2 Yorum
  1. 22 Temmuz 2011
  2. 24 Temmuz 2011