Özürlülük Araştırmaları - Basında Özürlülük
Özürlülük Araştırmaları - Basında Özürlülük
ÖZÜRLÜLERİN YAZILI BASINDA YER ALMASINA İLİŞKİN ARAŞTIRMA VE ANALİZ RAPORU
GİRİŞ
Özürlüler İdaresi Başkanlığı Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığı olarak, özürlülerin yazılı basında yer almasına ilişkin bu raporu hazırlamaktaki
amacımız; ülkemiz yazılı basınında özürlülere yönelik mevcut hassasiyetlerin konu başlıklarıyla ve sayılar değerler olarak belirlenmesidir.
Bu rapor 2003, 2004, 2005 yıllarının tamamı ve 2006 yılının ilk 6 ayına ait veriler üzerinde yapılan araştırma sonucunda hazırlanmıştır. Konu başlıkları haberlerin taranması esnasında belirlenmiş olup, diğer başlığı altında yer alan haber sayısının fazlalığı dikkat çekecek kadar anlamlıdır. Bu bağlamda özürlülerle ilgili pek çok haberin magazinsel olması kişisel olması, sadece özürlü bireyi ilgilendirdiği için haber niteliği taşıması toplumumuzun özürlüleri hala diğer bireylerden ayrı ve farklı değerlendirdiğini göstermektedir.
Araştırma sonucu yıllara göre dağılımda özürlülükle ilgili yazılı basında çıkan haber sayılarının doğrusal olarak artış eğiliminde olduğunu göstermiştir. Sosyal aktiviteler kültür ve sanat konu başlığı tüm yıllar toplamında en fazla yazılı basında yer alan konu başlığı olmuştur. Bunu özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar konu başlığı izlemekte olup, yazılı basında en az yer alan haberler ise ayrımcılık ve istismar konuları ile ilgili olmuştur.
Aşağıda istatistiki verilerinin sayısal değerlerinin yer aldığı tablo ve grafikler açıklamaları ile birlikte sunulmuştur.
|
HABER KONUSU |
2003 İLK 6 AY |
2003 SON 6 AY |
2004 İLK 6 AY |
2004 SON 6 AY |
2005 İLK 6 AY |
2005 SON 6 AY |
2006 İLK 6 AY |
TOPLAM |
| Ayrımcılık |
0 |
2 |
0 |
8 |
0 |
16 |
2 |
28 |
| Başarılı özürlüler |
4 |
41 |
66 |
155 |
55 |
86 |
60 |
467 |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
1 |
12 |
20 |
60 |
72 |
124 |
52 |
341 |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
0 |
18 |
30 |
31 |
29 |
28 |
35 |
171 |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
3 |
48 |
26 |
98 |
79 |
195 |
62 |
511 |
| Eğitim |
1 |
20 |
30 |
82 |
81 |
148 |
114 |
476 |
| İstihdam |
4 |
16 |
9 |
29 |
56 |
109 |
55 |
278 |
| İstismar |
0 |
9 |
3 |
11 |
2 |
17 |
2 |
44 |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
0 |
27 |
50 |
63 |
92 |
143 |
99 |
474 |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
2 |
14 |
71 |
104 |
37 |
63 |
31 |
322 |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
0 |
64 |
27 |
16 |
36 |
83 |
19 |
245 |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
7 |
51 |
44 |
125 |
133 |
286 |
120 |
766 |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
8 |
62 |
61 |
430 |
235 |
346 |
180 |
1.322 |
| Spor çalışmaları ile ilgi.hab |
6 |
28 |
61 |
173 |
82 |
185 |
216 |
751 |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
1 |
66 |
160 |
54 |
53 |
108 |
171 |
613 |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
1 |
6 |
15 |
46 |
59 |
43 |
20 |
190 |
| Yasal düzenlemeler |
0 |
17 |
17 |
35 |
63 |
83 |
34 |
249 |
| Diğer |
2 |
18 |
49 |
32 |
88 |
103 |
43 |
335 |
| TOPLAM |
40 |
519 |
739 |
1.552 |
1.252 |
2.166 |
1.315 |
7.583 |
YILLARA GÖRE HABER SAYILARI
( 2003- 2006 6 Aylık Dilimler Halinde )
Tablo 1: 2003 – 2006 yılları arasında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayıları
Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığının yaptığı araştırmaya göre, özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin dağılımı yukarıda verildiği gibidir. Tablo 1 incelendiğinde 2003 yılından itibaren 3,5 yılda özürlülük ile ilgili çıkan haber sayısı 7.583 adet olup bu haberlerin çoğunluğu (2.166 adedi ) 2005 yılının son 6 aylık dilimde yer aldığı görünmektedir. 2003 yılının ilk 6 aylık diliminde özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı oldukça az olup 40 adettir. Bu verileri grafik halinde gösterimi ise aşağıdaki gibidir. ( Şekil 1 )
Şekil 1: 2003 -2006 yılları arasında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım
Şekil 1 incelendiğinde 2003 yılının son 6 ayından itibaren özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayılarının artığı görülmektedir. Grafikten çıkarılabilecek
bir diğer ayrıntı ise yılların son 6 aylık dilimleri ilk 6 aylık dilimlerine göre artış göstermektedir.
KONULARA GÖRE HABER SAYILARI
Şekil 2: 2003 yılından 2006 yıllının ilk 6 ayına kadar çıkan tüm haberlerin haber konularına göre dağılımları.
2003 yılı başlangıç olarak alınarak 2006 Haziran ayı sonuna kadar toplam yazılı basında çıkan 18 ana haber başlıklarının dağılımları Şekil 2 de grafik halinde sunulmuştur. Grafiğe bakıldığında ayrımcılık ile ilgili 3,5 yılda sadece 28 adet haber yayınlanmıştır. Ayrımcılıktan sonra yazılı basında seyrek olarak yer alan konu başlığı ise istismar olup bu konu hakkında 44 adet haber taranmıştır. 3,5 yılda çıkan haberlerin büyük bir çoğunluğu ( 1.322 adet ) özürlüler ile ilgili yapılan sosyal aktiviteler ile ilgilidir. Sosyal aktivitelerden sonra basında çokça yer alan ( 766 adet ) haber başlığı ise özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklardır.
2003- 2004 – 2005 YILLARINDAKİ TOPLAM HABER SAYILARI
Şekil 3: 2003 -2004 ve 2005 yıllarında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlerin karşılaştırılması
|
HABER KONUSU |
2003 |
2004 |
2005 |
TOPLAM |
TOPLAM % |
| Ayrımcılık |
2 |
8 |
16 |
26 |
0,4% |
| Başarılı özürlüler |
45 |
221 |
141 |
407 |
6,5% |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
13 |
80 |
196 |
289 |
4,6% |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
18 |
61 |
57 |
136 |
2,2% |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
51 |
124 |
274 |
449 |
7,2% |
| Eğitim |
21 |
112 |
229 |
362 |
5,8% |
| İstihdam |
20 |
38 |
165 |
223 |
3,6% |
| İstismar |
9 |
14 |
19 |
42 |
0,7% |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
27 |
113 |
235 |
375 |
6,0% |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
16 |
175 |
100 |
291 |
4,6% |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
64 |
43 |
119 |
226 |
3,6% |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
58 |
169 |
419 |
646 |
10,3% |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
70 |
491 |
581 |
1.142 |
18,2% |
| Spor çalışmaları ile ilgili |
34 |
234 |
267 |
535 |
8,5% |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
67 |
214 |
161 |
442 |
7,1% |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
7 |
61 |
102 |
170 |
2,7% |
| Yasal düzenlemeler |
17 |
52 |
146 |
215 |
3,4% |
| Diğer |
20 |
81 |
191 |
292 |
4,7% |
| TOPLAM |
559 |
2.291 |
3.418 |
6.268 |
|
Tablo 2: 2003- 2005 yılı özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberler sayılarına göre dağılımları
2003, 2004 ve 2005 yıllarında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin oluşturduğu Tablo 2 ye bakacak olursak, bu 3 yıl içinde 6.268 adet haber taranmıştır. 6.268 haberin büyük bir çoğunluğu 2005 yılına ait olup, 2005 yılı içinde 3.418 adet ( % 54,5 ) haber mevcuttur. 3 yıl içinde en çok çıkan haber 1.142 adet ( % 18,2 ) olup sosyal aktiviteler ve kültür sanat konusundadır. Yazılı basında en az yer alan konu ise ayrımcılık ile ilgili olup, 2003 yılında toplam 2 adet haber ( % 0,4 ) , 2004 yılında toplam 8 adet haber ( % 0,3 ) , 2005 yılında toplam 16 adet haber ( % 0,5 ) yazılı basında yer almıştır. Bu 3 yılın toplamında ise ayrımcılığa yazılı basında sadece % 4 oranında yer verilmiştir.
YILLARA GÖRE HABER DAĞILIMLARI
Özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin yıllara ve belirlenen konu başlıklarına göre dağılımı aşağıdaki grafikler de ve tablolar da belirtilmiştir. Bu grafikler çizilirken çıkan toplam sayısı baz olarak alınarak yıllara göre değişim belirtilmiştir.
2003 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ
Şekil 4: 2003 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber sayısına ilişkin dağılım
2003 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 559 adettir. Özürlülükle ilgili bu 559 adet haberin büyük bir çoğunluğunu (70 adet- %12,52 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 67 adet ile ( %11,98 ) özürlülerle ilgili tıpta yapılan gelişmeler izlemektedir. 2003 yılında basında çıkan haberlerden sadece 2 adedi ( % 0,4 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.
2003 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.
|
HABER KONUSU
|
Sayı |
%
|
| Ayrımcılık |
2 |
0,4 |
| Başarılı özürlüler |
45 |
8,1 |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
13 |
2,3 |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
18 |
3,2 |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
51 |
9,1 |
| Eğitim |
21 |
3,8 |
| İstihdam |
20 |
3,6 |
| İstismar |
9 |
1,6 |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
27 |
4,8 |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
16 |
2,9 |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
64 |
11,4 |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
58 |
10,4 |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
70 |
12,5 |
| Spor çalışmaları ile ilgi.hab |
34 |
6,1 |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
67 |
12,0 |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
7 |
1,3 |
| Yasal düzenlemeler |
17 |
3,0 |
| Diğer |
20 |
3,6 |
| TOPLAM |
559 |
100 |
Tablo 3: 2003 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım
2004 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ
Şekil 5: 2004 yılında özürlüler ile ilgili basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım
2004 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 2.291 adettir. Özürlülükle ilgili bu 2.291 adet haberin büyük bir çoğunluğunu ( 491 adet- %21,43 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 234 adet ile ( %10,2 ) özürlülerle ilgili spor çalışmalarına ilişkin haberler izlemektedir. 2003 yılında basında çıkan haberlerden sadece 8 adedi (% 0,3 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.
2004 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.
| HABER KONUSU |
SAYI |
% |
| Ayrımcılık |
8 |
0,3 |
| Başarılı özürlüler |
221 |
9,6 |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
80 |
3,5 |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
61 |
2,7 |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
124 |
5,4 |
| Eğitim |
112 |
4,9 |
| İstihdam |
38 |
1,7 |
| İstismar |
14 |
0,6 |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
113 |
4,9 |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
175 |
7,6 |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
43 |
1,9 |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
169 |
7,4 |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
491 |
21,4 |
| Spor çalışmaları ile ilgi |
234 |
10,2 |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
214 |
9,3 |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
61 |
2,7 |
| Yasal düzenlemeler |
52 |
2,3 |
| Diğer |
81 |
3,5 |
| Toplam |
2.291 |
100 |
Tablo 4: 2004 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım
2005 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ
Şekil 6: 2005 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım
2005 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 3.418 adettir. Özürlülükle ilgili bu 3.418 adet haberin büyük bir çoğunluğunu (581 adet- %17 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 419 adet ile ( %12,3 ) özürlülerin maruz kaldıkları olumsuzluklara ilişkin haberler izlemektedir. 2005 yılında basında çıkan haberlerden sadece 16 adedi (% 0,5) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.
2005 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.
|
HABER KONUSU |
SAYI |
% |
| Ayrımcılık |
16 |
0,5 |
| Başarılı özürlüler |
141 |
4,1 |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
196 |
5,7 |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
57 |
1,7 |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
274 |
8,0 |
| Eğitim |
229 |
6,7 |
| İstihdam |
165 |
4,8 |
| İstismar |
19 |
0,6 |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
235 |
6,9 |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
100 |
2,9 |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
119 |
3,5 |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
419 |
12,3 |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
581 |
17,0 |
| Spor çalışmaları ile ilgili |
267 |
7,8 |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
161 |
4,7 |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
102 |
3,0 |
| Yasal düzenlemeler |
146 |
4,3 |
| Diğer |
191 |
5,6 |
| TOPLAM |
3.418 |
100 |
Tablo 5: 2005 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım
2006 YILI ( İLK 6 AY ) ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ
Şekil 7: 2006 yılının ilk 6 ayında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım
2006 yılının ilk 6 ayında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 1.315 adettir. Özürlülükle ilgili bu 1.315 adet haberin büyük bir çoğunluğunu 2003- 2004 ve 2005 yılından farklı olarak 216 adet ( % 16,4 ) haber ile spor çalışmaları ile ilgili haberler oluşturmaktadır. Bu haberleri 180 adet haber ile (%13,7 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin haberler izlemektedir. 2006 yılında basında çıkan haberlerden sadece 2 adedi (% 0,2 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.
2006 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.
|
HABER KONUSU |
SAYI |
% |
| Ayrımcılık |
2 |
0,2 |
| Başarılı özürlüler |
60 |
4,6 |
| Belediyelerin yürüttüğü hizmetler |
52 |
4,0 |
| Bilim ve Teknolojik gelişmeler |
35 |
2,7 |
| Devletin yürüttüğü çalışmalar |
62 |
4,7 |
| Eğitim |
114 |
8,7 |
| İstihdam |
55 |
4,2 |
| İstismar |
2 |
0,2 |
| Köşe yazarları ve yorumlar |
99 |
7,5 |
| Özürlü aileleri ile ilgili haberler |
31 |
2,4 |
| Özürlüler günü ve özel haftalar |
19 |
1,4 |
| Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar |
120 |
9,1 |
| Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat |
180 |
13,7 |
| Spor çalışmaları ile ilgi.hab |
216 |
16,4 |
| Tıptaki gelişmeler, sağlık |
171 |
13,0 |
| Yapılması planlanan projeler ve hizmetler |
20 |
1,5 |
| Yasal düzenlemeler |
34 |
2,6 |
| Diğer |
43 |
3,3 |
| TOPLAM |
1.315 |
100 |
Tablo 5: 2006 yılının ilk 6 ayında özürlüler ile ilgili basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım
ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİNİN YILLARA GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI
Şekil 8: Yazılı basında çıkan haber sayılarına göre 2003- 2004- 2005- 2006 yıllarının ilk 6 aylık dilimlerinin karşılaştırılması
2003 – 2004 – 2005 ve 2006 yıllarının ilk 6 aylık dilimlerinde yazılı basında özürlülük ile ilgili çıkan haberler yıllara göre doğrusal olarak artış göstermektedir. En büyük atışın 2003 yılı ile 2004 yılı ilk 6 ayı arasında gerçekleştiği gözlenmektedir. Yine 2004 yılı ile 2005 yılı arasında oldukça büyük bir fark görülmektedir. Geçmiş yıllardan farklı olarak 2005 ve 2006 yılları arasındaki artış ise çok azdır.
Tags: Basında özürlü, Özürlü istismarı, Özürlülük Araştırmaları
