Özürlülük Araştırmaları – Basında Özürlülük

– Basında Özürlülük

 

 


ÖZÜRLÜLERİN YAZILI BASINDA YER ALMASINA İLİŞKİN ARAŞTIRMA VE ANALİZ RAPORU

GİRİŞ

Özürlüler İdaresi Başkanlığı Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığı olarak, özürlülerin yazılı basında yer almasına ilişkin bu raporu hazırlamaktaki

 

amacımız; ülkemiz yazılı basınında özürlülere yönelik mevcut hassasiyetlerin konu başlıklarıyla ve sayılar değerler olarak belirlenmesidir.

Bu rapor 2003, 2004, 2005 yıllarının tamamı ve 2006 yılının ilk 6 ayına ait veriler üzerinde yapılan araştırma sonucunda hazırlanmıştır. Konu başlıkları haberlerin taranması esnasında belirlenmiş olup, diğer başlığı altında yer alan haber sayısının fazlalığı dikkat çekecek kadar anlamlıdır. Bu bağlamda özürlülerle ilgili pek çok haberin magazinsel olması kişisel olması, sadece özürlü bireyi ilgilendirdiği için haber niteliği taşıması toplumumuzun özürlüleri hala diğer bireylerden ayrı ve farklı değerlendirdiğini göstermektedir.

Araştırma sonucu yıllara göre dağılımda özürlülükle ilgili yazılı basında çıkan haber sayılarının doğrusal olarak artış eğiliminde olduğunu göstermiştir. Sosyal aktiviteler kültür ve sanat konu başlığı tüm yıllar toplamında en fazla yazılı basında yer alan konu başlığı olmuştur. Bunu özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar konu başlığı izlemekte olup, yazılı basında en az yer alan haberler ise ayrımcılık ve istismar konuları ile ilgili olmuştur.

Aşağıda istatistiki verilerinin sayısal değerlerinin yer aldığı tablo ve grafikler açıklamaları ile birlikte sunulmuştur.

HABER KONUSU

2003 İLK 6 AY

2003 SON 6 AY

2004 İLK 6 AY

2004 SON 6 AY

2005 İLK 6 AY

2005 SON 6 AY

2006 İLK 6 AY

TOPLAM
Ayrımcılık

0

2

0

8

0

16

2

28

Başarılı özürlüler

4

41

66

155

55

86

60

467

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

1

12

20

60

72

124

52

341

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

0

18

30

31

29

28

35

171

Devletin yürüttüğü çalışmalar

3

48

26

98

79

195

62

511

Eğitim

1

20

30

82

81

148

114

476

İstihdam

4

16

9

29

56

109

55

278

İstismar

0

9

3

11

2

17

2

44

Köşe yazarları ve yorumlar

0

27

50

63

92

143

99

474

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

2

14

71

104

37

63

31

322

Özürlüler günü ve özel haftalar

0

64

27

16

36

83

19

245

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

7

51

44

125

133

286

120

766

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

8

62

61

430

235

346

180

1.322

Spor çalışmaları ile ilgi.hab

6

28

61

173

82

185

216

751

Tıptaki gelişmeler, sağlık

1

66

160

54

53

108

171

613

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

1

6

15

46

59

43

20

190

Yasal düzenlemeler

0

17

17

35

63

83

34

249

Diğer

2

18

49

32

88

103

43

335

TOPLAM

40

519

739

1.552

1.252

2.166

1.315

7.583

YILLARA GÖRE HABER SAYILARI

( 2003- 2006 6 Aylık Dilimler Halinde )

Tablo 1: 2003 – 2006 yılları arasında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayıları

Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığının yaptığı araştırmaya göre, özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin dağılımı yukarıda verildiği gibidir. Tablo 1 incelendiğinde 2003 yılından itibaren 3,5 yılda özürlülük ile ilgili çıkan haber sayısı 7.583 adet olup bu haberlerin çoğunluğu (2.166 adedi ) 2005 yılının son 6 aylık dilimde yer aldığı görünmektedir. 2003 yılının ilk 6 aylık diliminde özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı oldukça az olup 40 adettir. Bu verileri grafik halinde gösterimi ise aşağıdaki gibidir. ( Şekil 1 )

Şekil 1: 2003 -2006 yılları arasında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

Şekil 1: 2003 -2006 yılları arasında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

Şekil 1 incelendiğinde 2003 yılının son 6 ayından itibaren özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayılarının artığı görülmektedir. Grafikten çıkarılabilecek

bir diğer ayrıntı ise yılların son 6 aylık dilimleri ilk 6 aylık dilimlerine göre artış göstermektedir.

KONULARA GÖRE HABER SAYILARI

 

Şekil 2: 2003 yılından 2006 yıllının ilk 6 ayına kadar çıkan tüm haberlerin haber konularına göre dağılımları.

Şekil 2: 2003 yılından 2006 yıllının ilk 6 ayına kadar çıkan tüm haberlerin haber konularına göre dağılımları.

2003 yılı başlangıç olarak alınarak 2006 Haziran ayı sonuna kadar toplam yazılı basında çıkan 18 ana haber başlıklarının dağılımları Şekil 2 de grafik halinde sunulmuştur. Grafiğe bakıldığında ayrımcılık ile ilgili 3,5 yılda sadece 28 adet haber yayınlanmıştır. Ayrımcılıktan sonra yazılı basında seyrek olarak yer alan konu başlığı ise istismar olup bu konu hakkında 44 adet haber taranmıştır. 3,5 yılda çıkan haberlerin büyük bir çoğunluğu ( 1.322 adet ) özürlüler ile ilgili yapılan sosyal aktiviteler ile ilgilidir. Sosyal aktivitelerden sonra basında çokça yer alan ( 766 adet ) haber başlığı ise özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklardır.

2003- 2004 – 2005 YILLARINDAKİ TOPLAM HABER SAYILARI

Şekil 3: 2003 -2004 ve 2005 yıllarında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlerin karşılaştırılması

Şekil 3: 2003 -2004 ve 2005 yıllarında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlerin karşılaştırılması

 

 HABER KONUSU

2003

2004

2005

TOPLAM

TOPLAM %

Ayrımcılık

2

8

16

26

0,4%

Başarılı özürlüler

45

221

141

407

6,5%

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

13

80

196

289

4,6%

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

18

61

57

136

2,2%

Devletin yürüttüğü çalışmalar

51

124

274

449

7,2%

Eğitim

21

112

229

362

5,8%

İstihdam

20

38

165

223

3,6%

İstismar

9

14

19

42

0,7%

Köşe yazarları ve yorumlar

27

113

235

375

6,0%

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

16

175

100

291

4,6%

Özürlüler günü ve özel haftalar

64

43

119

226

3,6%

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

58

169

419

646

10,3%

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

70

491

581

1.142

18,2%

Spor çalışmaları ile ilgili

34

234

267

535

8,5%

Tıptaki gelişmeler, sağlık

67

214

161

442

7,1%

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

7

61

102

170

2,7%

Yasal düzenlemeler

17

52

146

215

3,4%

Diğer

20

81

191

292

4,7%

TOPLAM

559

2.291

3.418

6.268

 

Tablo 2: 2003- 2005 yılı özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberler sayılarına göre dağılımları

2003, 2004 ve 2005 yıllarında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin oluşturduğu Tablo 2 ye bakacak olursak, bu 3 yıl içinde 6.268 adet haber taranmıştır. 6.268 haberin büyük bir çoğunluğu 2005 yılına ait olup, 2005 yılı içinde 3.418 adet ( % 54,5 ) haber mevcuttur. 3 yıl içinde en çok çıkan haber 1.142 adet ( % 18,2 ) olup sosyal aktiviteler ve kültür sanat konusundadır. Yazılı basında en az yer alan konu ise ayrımcılık ile ilgili olup, 2003 yılında toplam 2 adet haber ( % 0,4 ) , 2004 yılında toplam 8 adet haber ( % 0,3 ) , 2005 yılında toplam 16 adet haber ( % 0,5 ) yazılı basında yer almıştır. Bu 3 yılın toplamında ise ayrımcılığa yazılı basında sadece % 4 oranında yer verilmiştir.

  YILLARA GÖRE HABER DAĞILIMLARI

Özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haberlerin yıllara ve belirlenen konu başlıklarına göre dağılımı aşağıdaki grafikler de ve tablolar da belirtilmiştir. Bu grafikler çizilirken çıkan toplam sayısı baz olarak alınarak yıllara göre değişim belirtilmiştir.

 

2003 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ

 

Şekil 4: 2003 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber sayısına ilişkin dağılım

Şekil 4: 2003 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber sayısına ilişkin dağılım

2003 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 559 adettir. Özürlülükle ilgili bu 559 adet haberin büyük bir çoğunluğunu (70 adet- %12,52 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 67 adet ile ( %11,98 ) özürlülerle ilgili tıpta yapılan gelişmeler izlemektedir. 2003 yılında basında çıkan haberlerden sadece 2 adedi ( % 0,4 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.

2003 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.

 

HABER KONUSU

 

 

Sayı

 

%

 

Ayrımcılık

2

0,4

Başarılı özürlüler

45

8,1

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

13

2,3

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

18

3,2

Devletin yürüttüğü çalışmalar

51

9,1

Eğitim

21

3,8

İstihdam

20

3,6

İstismar

9

1,6

Köşe yazarları ve yorumlar

27

4,8

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

16

2,9

Özürlüler günü ve özel haftalar

64

11,4

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

58

10,4

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

70

12,5

Spor çalışmaları ile ilgi.hab

34

6,1

Tıptaki gelişmeler, sağlık

67

12,0

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

7

1,3

Yasal düzenlemeler

17

3,0

Diğer

20

3,6

TOPLAM

559

100

Tablo 3: 2003 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım

   

2004 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ

Şekil 5: 2004 yılında özürlüler ile ilgili basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

Şekil 5: 2004 yılında özürlüler ile ilgili basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

2004 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 2.291 adettir. Özürlülükle ilgili bu 2.291 adet haberin büyük bir çoğunluğunu ( 491 adet- %21,43 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 234 adet ile ( %10,2 ) özürlülerle ilgili spor çalışmalarına ilişkin haberler izlemektedir. 2003 yılında basında çıkan haberlerden sadece 8 adedi (% 0,3 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.

2004 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.

  HABER KONUSU

 

SAYI

 

%

Ayrımcılık

8

0,3

Başarılı özürlüler

221

9,6

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

80

3,5

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

61

2,7

Devletin yürüttüğü çalışmalar

124

5,4

Eğitim

112

4,9

İstihdam

38

1,7

İstismar

14

0,6

Köşe yazarları ve yorumlar

113

4,9

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

175

7,6

Özürlüler günü ve özel haftalar

43

1,9

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

169

7,4

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

491

21,4

Spor çalışmaları ile ilgi

234

10,2

Tıptaki gelişmeler, sağlık

214

9,3

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

61

2,7

Yasal düzenlemeler

52

2,3

Diğer

81

3,5

Toplam

2.291

100

Tablo 4: 2004 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım

 

2005 YILI ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ

Şekil 6: 2005 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

  Şekil 6: 2005 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

2005 yılında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 3.418 adettir. Özürlülükle ilgili bu 3.418 adet haberin büyük bir çoğunluğunu (581 adet- %17 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetleri haberleri oluşturmaktadır. Bu haberleri 419 adet ile ( %12,3 ) özürlülerin maruz kaldıkları olumsuzluklara ilişkin haberler izlemektedir. 2005 yılında basında çıkan haberlerden sadece 16 adedi (% 0,5) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.

2005 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.

 

HABER KONUSU

 

SAYI

 

%

Ayrımcılık

16

0,5

Başarılı özürlüler

141

4,1

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

196

5,7

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

57

1,7

Devletin yürüttüğü çalışmalar

274

8,0

Eğitim

229

6,7

İstihdam

165

4,8

İstismar

19

0,6

Köşe yazarları ve yorumlar

235

6,9

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

100

2,9

Özürlüler günü ve özel haftalar

119

3,5

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

419

12,3

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

581

17,0

Spor çalışmaları ile ilgili

267

7,8

Tıptaki gelişmeler, sağlık

161

4,7

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

102

3,0

Yasal düzenlemeler

146

4,3

Diğer

191

5,6

  TOPLAM

 

3.418

 

100

Tablo 5: 2005 yılında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım

2006 YILI ( İLK 6 AY ) ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİ

Şekil 7: 2006 yılının ilk 6 ayında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

  Şekil 7: 2006 yılının ilk 6 ayında özürlüler ile ilgili yazılı basında çıkan toplam haberlere ilişkin dağılım

2006 yılının ilk 6 ayında özürlülük ile ilgili yazılı basında çıkan haber sayısı 1.315 adettir. Özürlülükle ilgili bu 1.315 adet haberin büyük bir çoğunluğunu 2003- 2004 ve 2005 yılından farklı olarak 216 adet ( % 16,4 ) haber ile spor çalışmaları ile ilgili haberler oluşturmaktadır. Bu haberleri 180 adet haber ile (%13,7 ) sosyal aktiviteler kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin haberler izlemektedir. 2006 yılında basında çıkan haberlerden sadece 2 adedi (% 0,2 ) özürlülere yapılan ayrımcılıkla ilgilidir.

2006 yılının konu başlıklarına göre dağılım yüzdeleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.

 

HABER KONUSU

 

SAYI

 

%

Ayrımcılık

2

0,2

Başarılı özürlüler

60

4,6

Belediyelerin yürüttüğü hizmetler

52

4,0

Bilim ve Teknolojik gelişmeler

35

2,7

Devletin yürüttüğü çalışmalar

62

4,7

Eğitim

114

8,7

İstihdam

55

4,2

İstismar

2

0,2

Köşe yazarları ve yorumlar

99

7,5

Özürlü aileleri ile ilgili haberler

31

2,4

Özürlüler günü ve özel haftalar

19

1,4

Özürlülerin maruz kaldığı olumsuzluklar

120

9,1

Sosyal Aktiviteler- Kültür-Sanat

180

13,7

Spor çalışmaları ile ilgi.hab

216

16,4

Tıptaki gelişmeler, sağlık

171

13,0

Yapılması planlanan projeler ve hizmetler

20

1,5

Yasal düzenlemeler

34

2,6

Diğer

43

3,3

  TOPLAM

1.315

100

Tablo 5: 2006 yılının ilk 6 ayında özürlüler ile ilgili basında çıkan toplam haber yüzdesine ilişkin dağılım

ÖZÜRLÜLÜK HABERLERİNİN YILLARA GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI

Şekil 8: Yazılı basında çıkan haber sayılarına göre 2003- 2004- 2005- 2006 yıllarının ilk 6 aylık dilimlerinin karşılaştırılması

Şekil 8: Yazılı basında çıkan haber sayılarına göre 2003- 2004- 2005- 2006 yıllarının ilk 6 aylık dilimlerinin karşılaştırılması

2003 – 2004 – 2005 ve 2006 yıllarının ilk 6 aylık dilimlerinde yazılı basında özürlülük ile ilgili çıkan haberler yıllara göre doğrusal olarak artış göstermektedir. En büyük atışın 2003 yılı ile 2004 yılı ilk 6 ayı arasında gerçekleştiği gözlenmektedir. Yine 2004 yılı ile 2005 yılı arasında oldukça büyük bir fark görülmektedir. Geçmiş yıllardan farklı olarak 2005 ve 2006 yılları arasındaki artış ise çok azdır.